Yoğunluk kavramı nasıl tanımlanır
Aroma yoğunluğu, bir tütünün notalarının ne ölçüde baskın hissedildiğini anlatan bir ölçüttür; lezzet zenginliğiyle karıştırılmamalıdır. Tadıma yakmadan başlamak doğru olur, çünkü çubuğun çıplak kokusu size bir başlangıç ölçüsü verir bilhassa yeni başlayanların gözünden kaçan bir ayrıntıdır. Bu aşamada romeo y julieta tubos puro gibi tüple korunan bir kutu ile romeo julieta no. 2 tekli gibi tekli bir çubuk karşılaştırılabilir. Soğuk çekişte ağıza gelen tat ne kadar belirgin ise aroma gücü o ölçüde fazla sayılır ve bu basit adım sonraki tüm yorumları daha sağlam bir zemine dayandırır. Notu o anda yazmak gerekir, çünkü hafıza çabucak kaybolur. Aynı çubuğu birkaç kez denemek hatayı önler çünkü gürültülü ortamlarda hafif kokular kolayca kaçırılır. Aroma gücü kendi başına iyilik ölçüsü sayılmaz; sadece şiddeti anlatır. Kısacası ilk tadımda acele etmemek ve kriterleri önceden belirlemek en doğru yol olur. Kriter netleşince her puro aynı cetvelle değerlendirilir böylece yorumlar birbiriyle destekler. Değerlendirme esnasında telefon kenarda kalırsa dikkat artar.
Yanışın üç evresinde aroma gücü
Bir sigarillonun aroması baştan sona aynı kalmaz; bu yüzden aroma gücünü tek bir çekişle değerlendirmek yanıltıcıdır ayrıca baştan acele edip hüküm vermek sık yapılan bir hatadır. İlk üçte birlik bölümde tat genellikle yumuşak ama temiz başlar tabii ki bu sıralama her çubukta aynen geçerli olmayabilir. Romeo julieta no. 3 tubos gibi tüplü ve kısa bir çubukta bu kısım kısa sürer zira asıl tat çoğu zaman burada saklıdır. İkinci evrede yoğunluk çoğu zaman yükselir ama notalar koyulaşır hem de genellikle başlangıçtaki çekişlerden çıkarılan sonuç yarım kalır. Romeo y julieta petit churchills benzeri kalın çaplı bir vitolada bu yükseliş daha yavaş görülür nitekim bu sebeple sakin ilerlemek fayda getirir. Sonlara doğru ısı arttığından sertçe notalar öne çıkabilir nitekim ısınan tütün asıl tadını yalnızca ortalarda gösterir. Her evre için ayrı bir not yazmak daha adil değerlendirme verir. Evrelerin sınırı genellikle keskin değildir, bu yüzden yaklaşık olarak üç parçaya bölmek yeterlidir. Değişimleri yakalamak için nefes sıklığını değiştirmemek gerekir. Art arda çekmek sıcaklığı artırır ve aromayı bozar.
Yoğunluğa puan vermenin pratik yolu
Aroma gücünü puanlamak öznel izlenimi daha net kılar her zaman aynı ışık ve sessiz bir köşe seçilmelidir. Bir ile beş arası uzanan bir skala çoğu kişi için işe yarar bu durum değerlendirmeleri insandan insana daha karşılaştırılabilir kılar. 1 hafif notayı, 5 ise damakta baskın duran güçlü notayı anlatır bu sayede dikkat dağılmaz ve not kalitesi yükselir. Petit julietas aroma profili benzeri ince ve kısa bir çubuk genellikle alt basamaklarda kalır ve sonradan okunduğunda neyi kastettiğiniz kolayca anlaşılır. Petit julietas 25'lik gibi aynı boydaki bir kutu de yumuşak notaları yüzünden yakın bir not alabilir yoksa aynı ürün iki farklı puan çıkarabilir. Notu vermeden önce en az üç nefes almak gerekir öte yandan ondalık puanlar yazmak gereksiz bir karmaşa getirir. Ölçeği her tadımda değiştirmemek kıyaslamayı mümkün kılar. Ölçeğin orta noktası genellikle kullanılan değerdir, zira dengeli çubuklar büyük kısmını kapsar. Uç noktalardaki puanlar yalnızca belirgin durumlarda verilmelidir. Bu sayede not defteri ayırt edici olur.
Çubuk kalınlığı aromayı nasıl değiştirir
Çap, dumanın hızını hem de yoğunluğunu belirgin biçimde etkiler bu nedenle kül çizgisinin düzgün gitmesini de izlemek yararlıdır. Dar çaplı bir çubuk hızla yanar, dolayısıyla baharatlı notalar çabuk belirir nitekim dar çaplılarda sıcaklık birikimi çok daha hızlıdır. Petit royales nasıl içilir benzeri ince ve kısa bir çubukta bu etkiyi kolayca fark edersiniz ısınma hızı ise aromayı hemen değiştiren bir etkendir. Kalın gövdelerde çekiş daha yavaş akar ama notalar sonradan açılır hem de bu çabukluk aromanın okunma süresini kısaltır. Baldan yana yumuşak puro gibi bal ve badem tonlu bir kutu bu farkı iyi örnekler kül oluşumu dengesizse not bölümüne yazılmalıdır. Serin duman tadı daha okunur kılar ama şiddetini düşürmez aksine kalın çubukta duman daha uzun bir süreye dağılır. Dolayısıyla kalınlığı kayıtlara eklemek gerekir. Değişik kalınlıklarda iki çubuğu aynı oturumda denerken ilk olarak inceyi sonra kalını içmek iyi olur. Bu şekilde yoğun tat hafif olanın izlenimini gölgelemez. Aradaki ara süresi en az yarım saat tutulmalıdır.
Burundan gelen aroma ile damaktaki tat farkı
Aroma iki yoldan gelir: damaktaki tat ile burun boşluğunun duyduğu koku oysa ikisi birbirini besler fakat aynı şey değildir. Yoğunluğu dikkatle yorumlamak adına ikisini ayrı kaydetmek gerekir bu fark başta önemsiz gelse de sonuçları epey etkiler. Dumanı ağızdan bırakırken burun yoluyla yavaşça bırakmak retrohale denemesidir mesela hafif bir nefes aromayı çok zengin açar. Short churchills benzeri kremsi bir robusto bu denemede koku katmanını belirgin gösterir üstelik burun tıkalıyken yapılan tadımlar sağlam sayılmaz. Short sports yoğunluğu nasıl gibi ince bir çubuk ise kuru notayı daha hızlı geçirir sert bir çekiş de narin tonları siler. Yoğunluk damakta zayıf fakat koku tarafında belirgin çıkabilir benzer biçimde ağır bir öğünden hemen sonra duyarlılık azalır. Bu iki notu karşılaştırmak aydınlatıcıdır; Bu iki notu ayırmak kafa karışıklığını önler. Yeni başlayan kişiler açısından önce burundan algılanan ipuçlarına odaklanmak işi basitleştirir. Deneyim arttıkça damak kısmı de detay vermeye başlar. Değişik aromaları adlandırmayı denemek hafızayı keskinleştirir.
Su ve kahve ile aroma algısı
Ağız yorulduğunda yoğunluk olduğundan zayıf hissedilir üstelik yemek arasında deneme yapıyorsanız bu ayrıntı daha da önem kazanır. Dolayısıyla her denemeden önce ılık su almak yararlı olur bu küçük özen aroma gücünün gerçek yüzünü okunmasını mümkün kılar. Geniş çaplı puro kutusu benzeri geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu deneniyorsa su yeterlidir zira yorgun bir ağız en güçlü notayı dahi silik gösterir. Şekersiz kahve kakao tonlarını güçlendirir, şekerli içecek ise notaları bastırır ayrıca çok soğuk içecekler dili duyarsızlaştırır ve aroma algısını azaltır. Puritos serisi aroma profili benzeri ince ve beşli bir pakette kuru tütün karakteri su ile daha temiz görünür o nedenle hazırlık aşaması ihmal edilmemelidir. Eşlikçiyi her tadımda sabit tutmak kıyası korur gerçekten tatlı içecekten sonra baharatlı notalar olduğundan sert görünür. Yemekten hemen sonra tadım denemek doğru olmaz. Su ve kahve dışında çay de düşünülebilir; önemli olan seçimin sade kalmasıdır. Damak temizlendikten ardından birkaç dakika beklemek iyi sonuç verir. Aceleyle başlanan tadım sıklıkla hatalı kalır.
Mini ve club sigarillo arasında aroma gücü
Sigarillo formatında yanış hızlı sürdüğünden yoğunluk değişimi daha dar bir aralıkta kalır ayrıca başlangıç notu bu ölçülerde çabucak kaybolabilir. Bu yüzden başlangıç ile son çekişler arasındaki oynamayı yakalamak özen ister bu sebeple küçük bir çubuk uzun bir puroya oranla daha dikkatli incelenmelidir. 20 club sigarillo nasıl içilir benzeri club kalınlığında bir çubuk ortadaki evreyi uzatır ve yoğunluğu gözlemeyi rahatlatır zira her nefesin ağırlığı daha büyüktür. Teneke kutulu mini sigarillo benzeri mini ölçü de kakao tonunu hızla ortaya koyup biter zira değişim uzun süre değil saniyeler içinde olup biter. Mini ölçülerde iki adet denemek tek çubuktan daha güvenilir sonuç verir bu sebeple düzenli ve eşit aralıklı çekiş tercih edilir. Kutu kokusu yakmadan önceki ilk notu belirler dolayısıyla not almayı çubuk yanarken değil bitişten hemen sonra denemek kolaylık sağlar. Bu izlenimi ayrıca kaydetmek iyidir. Ölçü küçüldükçe tat ayrıntısı azalır, fakat güç algısı korunabilir. Bu nedenle sigarillo değerlendirmelerini büyük boy notlarıyla birebir karşılaştırmamak gerekir. Ayrı bir sayfa açmak işe yarar.
Tekrarlı tadımla yoğunluk yargısını sağlamlaştırmak
Bir defalık bir tadım yoğunluk hakkında kesin bir yargı vermez yani her deneme önceki denemenin üzerine eklenir. Ruh hali, ortam ve zaman izlenimi değiştirir bu düzen birkaç denemeden sonra belirgin fayda verir. Bu yüzden basit bir tadım defteri açmak fayda sağlar yoksa benzer notalar defalarca baştan keşfedilir. San cristobal 20 aniversario gibi yıl dönümü sürümü bir puro iki ayrı günde denendiğinde sedir tonu değişiyor mu görülür üstelik aynı ürüne dönüp göz atmak ilerlemeyi görmenizi sağlar. Bastiones kutusu gibi koyu ve kalın gövdeli bir kutu de yoğunluk puanının ne kadar oynadığını gösterir bu durum zaman kaybına neden olur. Saat, çubuk adı ile not deftere yazılmalı gerçekten ilk notlar ileride açıldığında ilginç sapmalar barındırır. Puanlar arasında iki puandan çok sapma varsa şartlar yeniden düşünülmelidir. Zamanla kendi ölçeğiniz netleşir. Kayıtta öz ifadeler uzun paragraflardan daha kullanışlıdır. Örneğin ikinci evre belirgin sedir kokusu şeklinde bir not yeterli sayılır. Sonradan okunduğunda net kalmalıdır.
Gövde ile aroma yoğunluğunu birbirinden ayırmak
Gövde, içimin ağızdaki dokusunu anlatır; yoğunluk ise tatların şiddetidir çünkü bu iki özellik aynı doğrultuda ilerleme etmek mecburiyetinde olmaz. Bu iki kavram sıklıkla birbirine karıştırılır, oysa bağımsız değerlendirilir bu iki kavramı ayrı düşünmek nihayetinde daha gerçekçi bir değerlendirme ortaya çıkarır. San cristobal el principe puro benzeri küçük boy, yumuşak bir puro ince dokulu olup sütlü kahve tonunu net verebilir mesela sert bir içim sönük bir tatla gelebilir. San cristobal la cabaña puro gibi dengeli bir kutu ise orta dolgunlukla sedir tonunu yüksek tutar kaldı ki dolgun bir içim aromasız de olabilir. Yani hafif içimli bir puro yüksek lezzet sunabilir aksi durum da mümkündür. Farkı görmek için iki puan tutmak işe yarar bu nedenle tek ifadeyle yoğun yazmak yerine ayrı ayrı değerlendirmek önerilir. Dolgunluğa bakıp yoğunluğu tahmin etmek yanlış sonuç verir. Aynı dolgunlukta iki çubuk arasında yoğunluk ayrımı aramak hassas bir iştir. Bu becerinin ilerlemesi sabır ile düzenli kayıt almayı ister. Sonuçta en güvenilir kriter kişisel tercihiniz kalır.
Tadım ortamını aroma gücüne göre hazırlamak
Ortam, yoğunluk algısını en az çubuğun kendisi kadar şekillendirir demek ki en iyi tadım şartları sabitlemekle başlar. Fazla kuru bir havada çubuk hızlı yanar ve keskin notalar öne geçer bu nedenle ortam şartlarını de deftere eklemek akıllıca olur. Aşırı nemli ortamda de duman tıkanır ve lezzet bastırılır sıcaklık ise tütünün ısınma hızını etkileyen başka bir etkendir. Ahşap kutulu tok puro gibi ahşap kutulu bir purosunu tadarken ahşabın koruduğu durumu dikkate almak yararlıdır yoksa iki ayrı günde ortaya çıkan puan farkı çubuktan kaynaklanıyor sanılır. Magnífico onlu kutu nasıl içilir gibi orta gövdeli onlu bir kutu benzer şartlarda denenirse fark daha doğru görülür değerlendirme anı planlarken bu etkeni unutmayın. Temiz hava odadaki kokuları azaltır, yoğun koku ise koku duyusunu şaşırtır hâlbuki gerçek neden çoğu zaman ortamdaki nem veya esinti olur. Değerlendirmeyi her seferinde aynı odada tekrarlamak en güvenilir yoldur. Havasız bir ortamda duman birikirse ikinci çubuğun aroması hatalı algılanabilir. Kapı aralığı bırakmak genellikle yeterlidir. Hava akımı çok sertse yanış yapısı bozulur.